مىشود ، كه بر فراز آن آتش مقدس در اشتعال است . شكل آنها ظاهرا تقليدى از معابد ساير اقوام آسياى غربى است . در اصل ميزى بوده ، كه قربانى را روى آن مىنهاده‌اند . در آتشدان عظيم ، كه بر يك سكوى صيقلى قرار دارد ، در صخره‌هاى نقش رستم از سنك يك پارچه تراشيده شده است ؛ قسمت فوقانى آن ، كه دندانه‌دار است ، ظاهرا متكى به چهار ستون مىباشد ، كه بطور برجسته در سنگ نقر كرده‌اند . اما براى نگاهدارى آتش ازلى ضرورت داشت ، كه بنايى بسازند ، كه آن را از عوامل طبيعى حفظ كند . كم‌كم در شريعت زردشت اين قاعده مقرر شد ، كه آفتاب بر آتش نتابد و بنابر اين سبك جديدى در ساختمان آتشكده معمول شد : اطاقى مطلقا تاريك در وسط بنا ميساختند ، كه آتشدان در آن قرار داشت . بعضى بر آنند ، كه ساختمان سنگى ، كه در برابر قبور سلاطين هخامنشى در نقش رستم ديده مىشود ، نمونه‌ايست از اين آتشكده‌ها و فعلا آن بنا را ايرانيان « كعبه زردشت » ميخوانند « 1 » . در پشت سكه امراى پارس ( ش 4 ) كه خراجگزار سلوكيها بودند ، صورت اين آتشكده ديده مىشود . در شكل 4 - كعبه زردشت كه روى سكه شاهان پارس نقش شده است ( از عهد سلوكيان ) ( هيل ، فهرست مسكوكات يونانى در عربستان و عراق و ايران )

--> ( 1 ) - زاره بر اين عقيده است ( صنايع ايران قديم ، ص 15 ) ، ديگران آن را مقبره ميدانند . بعقيده اسپرلينگ ( مجله آمريكائى زبان و ادبيات سامى 1937 ، ص 140 ) ، كعبه زردشت ، كه در سال 1936 ميلادى كتيبه پهلوى شاپور اول را در آنجا كشف كرده‌اند ، همان معبد ناهيد مشهور استخر است ، ولى خود كتيبه اين نظر را تأييد نميكند . اين بنا در پشت بعضى سكه‌هاى فرترك‌هاى قبل از دوره ساسانى ديده مىشود . ( شكل 4 . ر ك اردمان ، آتشكده‌هاى ايران ، ص 20 و 32 ) .